Nasza Loteria NaM - pasek na kartach artykułów

Średniowieczny most w Starej Kamienicy na Dolnym Śląsku. Drugi taki jest we francuskim Awinionie. Konstrukcję z kamienia przykrywały śmieci!

Alina Gierak
Alina Gierak
W cza­sach no­wo­żyt­nych wjazd na za­mek od­by­wał się od wscho­du po czte­ro­przęs­ło­wym ka­mien­nym mo­ście. Most został odbudowany
W cza­sach no­wo­żyt­nych wjazd na za­mek od­by­wał się od wscho­du po czte­ro­przęs­ło­wym ka­mien­nym mo­ście. Most został odbudowany FB Zamek Stara Kamienica
Odbudowany w Starej Kamienicy czteroprzęsłowy most średniowieczny to prawdziwa gratka dla miłośników historii. W Europie są tylko dwa takie. Drugi znajduje się w Awinionie. Gdyby nie grupa zapaleńców, o moście, zamku - warowni, wieży zamkowej, bramie z rzeźbą Herculesa, nikt by nie słyszał. Zabytki gniłyby pod górą śmieci. Kto je uratował i co jeszcze można zwiedzać w Starej Kamienicy, jednej z najstarszych wsi w Polsce? Przeczytajcie poniżej.

Spis treści

Zamek w Starej Kamienicy - krótka historia

Stara Kamienica to wieś położona na przedpolu Gór Izerskich, na historycznym trakcie handlowym łączącym Jelenią Górę z Żytawą.

Pierwsza wzmianka z 1242 roku mówi, iż książę Bolesław Rogatka podarował siedem łanów ziemi i gród w Starej Kamienicy rycerzowi Siboto Scofowi – protoplaście znakomitego rodu śląskich rycerzy Schaffgotschów.

Krótko po 1560 roku średniowieczny zamek przemieniono w znakomitą renesansową rezydencję – jedną z najwspanialszych szlacheckich siedzib rodowych w Kotlinie Jeleniogórskiej. Hans Urlich von Schaffgotsch wybudował na tym miejscu nowy, murowany zamek. Kamienne założenie, w stylu gotycko-renesansowym powstało na planie prostokąta o wymiarach 37 x 55 m. Wzdłuż kurtyny północnej i wschodniej stały podpiwniczone budynki mieszkalne, a wjazd prowadził przez bramę, nad którą wznosiła się wysoka wieża. Całość była otoczona nawodnioną fosą. Niestety zamek spłonął w 1616 roku.

Został odbudowany w roku 1630. W 1702 roku zamek został poważnie uszkodzony przez powódź. W 1758 roku ponownie spłonął i już nie odzyskał świetności. Zamienił się w postępującą ruinę.

Z ory­gi­nal­ne­go zam­ku sto­sun­ko­wo do­brze za­cho­wa­ła się ru­ina wie­ży, wy­so­ka na dwa pięt­ra, z re­lik­tem ka­mie­niar­ki o­kien­nej, a tak­że fun­da­men­ty bu­dyn­ków miesz­kal­nych z częś­cio­wo za­sy­pa­ny­mi piw­ni­ca­mi o­raz czte­ro­przęs­ło­wy ka­mien­ny most pro­wa­dzą­cy z pod­zam­cza na dzie­dzi­niec.

Grafika F.B. Wernera z „Topografia Silesia” z poł. XVIII w. przedstawiająca zamek w Starej Kamienicy
Grafika F.B. Wernera z „Topografia Silesia” z poł. XVIII w. przedstawiająca zamek w Starej Kamienicy
FB Zamek Stara Kamienica

Relikty warowne przez dziesiątki lat skryte były pod warstwą ziemi i odpadów, zasłonięte przez zielsko i samosiejki. Ot­rzy­ma­ły no­we ży­cie, dzię­ki ini­cja­ty­wie Fun­da­cji Za­mek Chu­dów, któ­ra od 2010 ro­ku pro­wa­dziła pra­ce po­rząd­ko­we oraz częś­cio­wą re­kon­struk­cję za­byt­ku, po­le­ga­ją­cą na od­bu­do­wie mos­tu, wie­ży i ada­pta­cji piw­nic. Fundację wspiera samorząd Starej Kamienicy. Dostali na ten cel także dotacje z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, samorządu dolnośląskiego oraz Euroregionu Nysa.

O wieży książęcej w Siedlęcinie, koło Jeleniej Góry, którą opiekuje się Fundacja Zamek Chudów, czytaj tutaj

Średniowieczny most na zamku w Starej Kamienicy wydobyli spod zwałów odpadów

Marzenia samorządowców, mieszkańców i fachowców z Fundacji Zamek Chudów, by przywrócić do życia zamek w Starej Kamienicy i uczynić z niego atrakcję dla turystów, nabrały konkretnych kształtów, gdy spod zwałów gruzu, samosiejek i innych śmieci wydobytych z fosy, która otaczała dwór, wyłonił się wspaniały, średniowieczny czteroprzęsłowy most. Podobny w Europie jest tylko w Awinionie.

W cza­sach no­wo­żyt­nych wjazd na za­mek od­by­wał się od wscho­du po czte­ro­przęs­ło­wym ka­mien­nym mo­ście. Most został odbudowany
W cza­sach no­wo­żyt­nych wjazd na za­mek od­by­wał się od wscho­du po czte­ro­przęs­ło­wym ka­mien­nym mo­ście. Most został odbudowany FB Zamek Stara Kamienica

Rozpędu pracom dodało odnalezienie przez dr Przemysława Nocunia, archeologa współpracującego z Fundacją, ryciny Friedricha Bernharda Wernera przedstawiającej jak wyglądał dwór przed pożarem, który zniszczył go w roku 1758.

To nie był koniec niespodzianek. Podczas odgruzowywania czteroprzęsłowego mostu odnaleziono elementy renesansowego portalu.
Cennych znalezisk jest więcej. Wszystkie są lub będą wyeksponowane.

Zamek w Starej Kamienicy - jak zapyziałe miejsce zmienili w atrakcję

Pierwszy etap prac (oczyszczenie fosy, uporządkowanie terenu oraz odbudowa mostu) już za nimi. Można zwiedzać wieżę zamkową oraz piwnice. Odtworzono dziedziniec i odbywają się na nim pikniki kasztelańskie i inne imprezy.

W Polsce najczęściej gminy traktują zabytki jak zło konieczne. Albo szybko się ich pozbywają, sprzedając w prywatne ręce, albo zostawiają w ruinie, bo nie mają pieniędzy na odbudowę. A tymczasem nie trzeba ich odrestaurowywać w całości. Wystarczy pomysł na ich zagospodarowanie, atrakcyjne urządzenie i udostępnienie do zwiedzania. Tak jak to się dzieje w Starej Kamienicy - mówił po przejęciu zabytku Andrzej Sośnierz, prezes Fundacji Zamek Chudów.

Stara Kamienica - najstarsza polska wieś. Jak dojechać i co zwiedzać?

Stara Kamienica stanowi zabytek sama w sobie. Jest jedną z najstarszych polskich wsi. Jej początki sięgają XII wieku. To może być punkt wypadowy na wycieczki w Góry Izerskie i Przedgórze Izerskie.

Według dokumentów archiwalnych, istniały tutaj pozostałości prastarego grodu, który Słowianie mieli wybudować dla obrony. Nazwa wsi nazwa pochodzi z języka słowiańskiego, od słowa „kamień”, pisana jest również jako Kämeniz, Kempniz, a także Chemnitz. Obecnie wieś jest nazywana Starą Kamienicą, aby odróżnić ją od wioski Nowa Kamienica. Więcej o historii wsi czytaj TUTAJ

Stara Kamienica to idealny punt wypadowy na wycieczki w Góry Izerskie
Stara Kamienica to idealny punt wypadowy na wycieczki w Góry Izerskie Gmina Stara Kamienica

Co tu zwiedzać?

  • Brama Herculesa w Starej Kamienicy. Obok ruin zamku w Starej Kamienicy, znajduje się barokowa brama wjazdowa do nieistniejącego już ogrodu pałacowego, zwieńczona figurą mitycznego Herkulesa.
  • Kopaniec i Antoniów urocze wioski pobliżu Starej Kamienicy. W wielu domach mieszkają artyści. Można odwiedzać ich pracownie.
  • Ruiny średniowiecznego zamku w Rybnicy. Zachowały się fragmenty kamiennych murów obwodowych.
  • Artystyczna Galeria Izerska w Kromnowie. W zabytkowym wnętrzu byłego kościoła ewangelickiego można zobaczyć ekspozycję przedmiotów związanych z rejonem Gór i Pogórza Izerskiego. Organizowane są wystawy czasowe, koncerty i spotkania autorskie.
  • Wycieczki piesze i rowerowe na Pogórze Izerskie. Grzbiet Kamienicki i Grzbiet Wysoki Gór Izerskich to miejsca, gdzie z daleka od zgiełku miast i ruchliwych ulic, możemy wtopić się w przyrodę.

Jak dojechać do Starej Kamienicy, zobacz tutaj:

O innych ciekawych miejscach na Dolnym Śląsku czytaj więcej:

od 16 lat

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera
Wideo
Wróć na swidnica.naszemiasto.pl Nasze Miasto